یونی موزیک

از سایت آهنگ کردی یونی موزیک دیدن فرمایید

www.uonimusic.com

سلام بچه ها یکی از اساتید عزیز کشورمان دی وی دی  و کتاب هایی در مورد صنایع شیمیایی ، ترمودینامیک و... مبحث های دیگر شیمی تهیه وچاپ کرده است خواهشا اگر کسی از بچه ها خواست به آدرس سایتش مراجعه کنهhadi-nazari.mihanblog.comکــَلهُـــر چت

باسلام باکمک چند تن اساتید ودانشجویان یک وبلاگ در مورد شیمی تجزیه دستگاهی طراحی کردم سربزنیدwww.rrs2.blogfa.com

پالایش نفت

پالایش نفت
نفت خام حاصل از چاه دارای مواد نا خواسته از قبیل آب و جامداتی مانند شن ، قیر و گازهای متان و اتان می باشد.
پالایش نفت

نفت خام حاصل از چاه دارای مواد نا خواسته از قبیل آب و جامداتی مانند شن ، قیر و گازهای متان و اتان می باشد. برای جداسازی اینگونه عوامل آنرا وارد مخازنی می کنند تا جامدات موجود در آن ته نشین شده و گازهای آن خارج شود. سپس وارد جداساز سانتریفوژی شده که نقش آن جدا کردن تتمه آب ، گاز و جامدات معلق در آن می باشد برای حذف نمکهای معدنی ، نفت را با آب ولرم می شویند. آنگاه قسمتی از نفت توسط لوله به پالایشگاه فرستاده شده و قسمتی جهت صدور به بنادر تلمبه می شود.

● تقطیر

برای تفکیک برش های متشکله نفت خام عملیات فیزیک و شیمیایی چندی بر روی آن به عمل می آورند تا فرآورده های مورد نیاز جامعه امروزی را تولید نمایند. از مهمترین آنها تقطیر جز به جز نفت است که در برج تقطیر صورت می گیرد. تقطیر جز به جز عبارت است از یکسری تبخیر و تبرید که در سینی های یک برج استوانه ای صورت می گیرد. مایعات خالص در فشار محیط در دمایی به جوش می آیند که در آن دما فشار بخار آن برابر فشار محیط گردد. مایعات مخلوط در حدود دمایی که حاصل جمع فشار های جزئی عوامل تشکیل دهنده آنها برابر فشار محیط گردد به جوش می آید.

در نقطه جوش فازهای بخار و مایع در حال تعادل می باشند. چنانچه فشار کاهش یابد تبخیر صورت می گیرد و در حالت معکوس تبرید اتفاق می افتد. از فشار بخار برای محاسبه ترکیب گازهای مخلوط در حالت تعادل استفاده می شود. وقتی که اجزا تشکیل دهنده یک محلول در برج تقطیر بطور دائم جدا می شوند بخارهایی که به سمت بالا حرکت می کند ترکیبات فرارتر مایع برگشت کننده به سمت پایین سرازیر است برخورد کرده و غلیظ تر می شود.

● انواع تقطیر

▪ تقطیر در فشار محیط :

در این روش ، فرآیند تقطیر در فشار محیط صورت می گیرد.

▪ تقطیر با بخار آب :

وقتی که تقطیر در مجاورت بخار ماده مخلوط نشدنی صورت می گیرد. فشار بخار یکی تحت تاثیر دیگری قرار نگرفته و مخلوط در دمایی که مجموع فشارهای جزئی آنها برابر فشار محیط گردد تقطیر می شود.

▪ تقطیر در خلا :

در این روش فرآیند تقطیر در خلاء (در فشار ۴۰ میلیمتر جیوه) صورت می گیرد.

▪ تقطیر در خلاء و بخار :

این روش با انتقال گرما توسط بخار آب و با استفاده همزمان از پمپ خلا جهت کاهش فشار کلی صورت می گیرد. بطور کلی این روش دارای اشکالاتی بوده و از آن زیاد استفاده نمی شود.

▪ تقطیر در فشار :

این روش برعکس تقطیر در خلا بوده و باعث می شود که فرایند تقطیر در دمای بیشتری نسبت به آن در فشار محیط صورت گیرد و دمای بالاتر باعث گسسته شدن مولکولهای نفت گردیده و ترکیب آنها را تغییر می دهد.

▪ روشهای جدید تقطیر :

این روشها شامل یک یا دو مرحله تقطیر در فشار محیط بوده که توسط تقطیر با بخار همراه می شود.

چگونگی انحلال مواد یونی وقطبی  

    چگونگی انحلال مواد یونی وقطبی  

 

 

 

برای پی بردن به عمل حلال انحلال نمک طعام رادرآب درنظر بگیرید .

مولکول های آب که بسیارقطبی اند توسط مولکول های قطبی دیگر ویا یون هاجذب می شوند.برای مثال هنگامی که  NaCl   رادرآب می ریزیم یون های موجوددرسطح بلور مولکول های آب را ازسر بار مخالف با جاذبه قوی یون- دوقطبی جذب می نمایند  بطوری که  جاذبه بین یونهای آبپوشیده ویونهای باقیمانده دربلور به حدی کاهش می یابدکه دیگر توسط بلورنگهداشته نشده به تدریج از شبکه بلور جداشدن می شود .این گونه جداشدن یونهاراتفکیک یونی گویند.

هرکدام ازیونهای درمحلول رفتار مستقل دارند به این معنی که مخلوطی همگن ازیونهای سدیم آبپوشیده و یونهای کلرید  آبپوشیده وآب به وجودآمده است.که درآن رفتار ویژه سدیم کلرید مشاهده نمی شود

 

 گرمای انحلال

  گرمای انحلال

گرمای انحلال ،گرمايی است که به هنگام حل شدن مواد درحلال بامحيط اطراف مبادله می شود.

بااندازه گيری تغيير دمای حلال پس از انحلال ماده می توان گرمای انحلال را محاسبه نمود.

انحلال مواد درحلال طی سه مرحله انجام می پذيرد.

درمرحله اول جاذبه بين بعضی از ذرات حلال ازبين می رود  ،درنتيجه اين مرحله گرماگير است.

درمرحله دوم جداشدن ذرات حل شونده صورت می گيرد که اين مرحله نيز گرماگير خواهد بود .

اما درمرحله سوم بين ذرات حلال وحل شونده جاذبه برقرار می شود،که درنتيجه آن گرما آزاد خواهد شد .

مجموع گرمای اين سه مرحله گرمای انحلال ( انحلال  Δ H )ناميده می شود ،لازم بتذکر است که علاوه

برعامل انرژی نقش عامل بی نظمی را در انحلال پذيری  مواد  بايد درنظرداشت.انحلال اغلب مواد جامد

درآب باافزايش بی نظمی همراه است .مواد جامد يونی ضمن انحلال درآب  يون های آبپوشيده تشکيل

 می دهند ،و  مواد کوالانسی  مولکولی  نظير الکل ، اوره  و شکر به کمک پيوند هيدروژنی  وهم چنين

 مواد کوالانسی  مولکولی قطبی ، توسط نيروی دوقطبی ـ دوقطبی و به صورت مولکولی  درآب حل

می شوند .

   محلول های بافری  

    مطالعه  

 يک سیستم بافرمی تواند مقدارقابل توجهی اسید  یا باز رابدون آنکه تغییر عمده ای در   PH   محلول  رخ دهد جذب نماید محلول های بافر ازمخلوط یک اسید ضعیف بانمک آن ویا محلول

  بازضعیف بانمک آن تهیه می شوند. وزمانی بیشترین کارایی رادارند که غلظت اسيد ضعیف با

 بازمزدوجش ( HA   و  A-  ) ویا غلظت بازضعیف بااسید مزدوجش( MOH و M+  )

 برابرباشد.محلولهای بافر درحیات مابسیاربااهمیت می باشند  .ازجمله خون یک بافربسیارمهم است

  که باعث می شود PHمحیط بدن درمقابل مواد غذایی متنوع ویاداروهایی که می خوریم ثابت بماند.

 

بدنیست بدانیدزمانی که ورزشکاران درلحظات اضطراب ناشی از مسابقه ورقابت، سریعترو

عمیق تر نفس می کشند تهویه بیش از اندازه میزان CO2 موجوددرخون راکاهش می دهد

درنتیجه مقداربیشتری H2CO3 طبق رابطه زیر تجزیه شده تاطبق اصل لوشاتلیه این کاهش

جبران شود      H2O    +   CO2 <ــــ  H2CO3  امادرنتیجه این عمل تعادل میان 

 -HCO3  و  H2CO3  به هم می خورد برای جبران  H2CO3 مصرفی تعادل زیر صورت

  می گیرد        H3O+  + HCO3- →     H2O+  H2CO3   ممکن است.     ـHCO3 

  به حدی کم شود که برای جبران  آن PH خون افزایش یابد دراین شرایط رگهای خون درمغز

 انقباض یافته وخون کمی به مغز میرسددراین حالت ورزشکار دچارسرگیجه وگاه بیهوش

 می شود دراین وضعیت تنفس عادی شده و PHبه مقدارطبیعی بارمی گردد.

اثر تيندال درمحلول هاي كلوئيدي

 

اثر تيندال درمحلول هاي كلوئيدي

اگرجسمي راكه نرم ساييده شده  درآب بريزيم  سه حالت امكان دارد رخ دهد .

 

1- محلول حقيقي تشكيل شود كه دراين حالت جسم به صورت اتم٬ مولكول ويا يون درحلال به طور يك نواخت پراكنده شده واندازه ذرات از(nm  1) تجاوز نمي كند.

 

2- اگر اندازه ذرات بزرگتر از (nm  100 )  باشد.به تدريج ته نشين مي شوند.اين مخلوط سوسپانسيون ناميده مي شود.

 

3- اگر اندازه ذرات بين 1 تا حدود 100  متغير باشدومعمولا به صورت پراكنده درهمه جاي مخلوط باقي مي مانند .اين گونه مخلوط هارا كلوييد مي نامند.درواقع  وقتي يكي ازسه بُعد ذرات كمتراز   nm100 باشد خواص غير عادي نشان مي دهند .

اگر يك باريكه نور از درون يك كلوييد عبور دهيم .نور به وسيله ذرات كلوييد بزرگتر پراكنده مي شود وازپهلو قابل مشاهده است اين اثر راتيندال مي نامنداين اثر درپرتو نورافكن درهواي شب مي توان ديد دراين حالت نور باقطره هاي آب معلق درهوا٬ پراكنده مي شود. و يا به هنگام عبور باريكه نور خورشيد ازدرون يك روزنه  ٬ كه ذرات گرد وغبار معلق موجود درهوا  ٬ نور را پراكنده مي نمايند.

                                  

كلوييد هاازدوفازپراكنده  وفازپيوسته تشكيل مي شوند و برمبناي حالت فازهاي آن راطبقه بندي مي كنند.

آ- آئروسول : مايعات وجامدات پراكنده درگاز را گويند. مانند مه مايع  و دود جامد پراكنده درگاز است.

ب - امولسيون: مايع و ياجامد  پراكنده در مايع را گويند.مانند سس مايونز امولسيون مايع٬ وپنير امولسيون جامد پراكنده در مايع مي باشد.

پ- سل: جامد پراكنده درمايع يا درجامد گويند. مانند  ژله ها ورنگ هاي ساختماني جامد پراكنده درمايع ٬ و مرواريدو عقيق سل جامد  هستند.

ت- كف: گازهاي پراكنده درمايع ويا جامد راگويند. مانند خامه زده شده يك كف مايع وپفك كف جامد به شمار مي رود.

نمک طعام

نمک طعام

سدیم کلرید یکی ازضروری ترین ترکیبات درغذای انسان و حیوان می باشد . ونیز زیاده روی درمصرف آن باعث اختلالاتی ازجمله فشار خون می گردد.یکی از مهمترین موادخام درصنایع شیمیایی  برای تهیه   Na2CO3 و  NaOH   و کلر می باشد.به عنوان نگهدارنده درصنایع غذایی  و برای ذوب کردن یخ وبرف کاربرد دارد .  بلورهای مکعبی شکل آن  دارای کئوردینانس هشت وجهی و هریک از دو یون +Na  و - Cl دارای شکل بلوریمکعبی تنگ چیده ( ccp ) وبدون آب تبلور است .

 

سدیم کلرید جامدی یونی٬ با  دمای ذوب  801 و دمای جوش 1439 وچگالی   17/2 g/cm3 می باشد.به میزان تقریبا 3% درآب دریا وجوددارد ودرصنعت ازآب دریا استخراج می گردد . NaCl خالص رابا عبوردادن گاز HCl  از درون NaOH  به دست می آورند.

گرمای تشکیل  Na Cl به حالت گاز مجموع انرژی یونش یک مول اتم های سدیم وانرژییک مول الکترونخواهی اتم های کلر می باشد .

                مول/کیلو ژول        9/495           Na ( g )    -------->  Na+ ( g)  +  e   

               مول/کیلو ژول        325-            ( Cl ( g )   +   e   -------->    Cl- ( g  

              Na: [Ne] 3s1 + Cl: [Ne] 3s23p5 => Na+: [Ne]    +  Cl-: [Ne] 3s23p

 مول/کیلو ژول9/170  

  همان طور که می بینید گرمای تشکیلNa Cl   به حالت گاز مثبت است .اما باید توجه داشت هنگامی که یون های سدیم وکلر گرد هم می آیند و بلورنمک طعام  را می سازند   گرمای زیادی آزاد می گردد. گرمای تشکیل Na Cl به حالت جامد 153/ 411-  می باشد . وباتوجه به این که درحالت مذاب رسانای الکتریسیته می باشد . این موضوع بیانگر آن است که این ماده یک جامد یونی است.

 امنابع : شیمی فلزات : تالیف دکتر منصور عابدینی

فرهنگ شیمی : تالیف دیوید ویلیام آرتور شارپ

شیمی بانگرش کاربردی : تالیف اسمیت ٬ اسموت ٬  پرایس

شیمی پایه: تالیف مسترتن ٬  اسلاوینسکی  ٬ والفورد

 

 

خصلت پیوند

خصلت پیوند

وقتی اختلاف الکترونگاتیوی بین اتم هاخیلی زیاد باشد.الکترون ازیک اتم به اتم دیگر منتقل می شود و  پیوند یونی تشکیل می گردد.

  

         

 وچنانچه اختلاف الکترونگاتیوی بین اتم ها کم باشد. الکترون به اشتراک می گذارند وپیوند کووالانسی تشکیل می شود.       

    

حال این سوال مطرح می شود ٬ اختلاف الکترونگاتیوی بین دو اتم چه مقدار باشد ٬ تا خصلت  پیوندکووالانسی ویا یونی شود ؟

پاسخ این پرسش ساده نیست .زیرا  الکترونگاتیوی یک اتم دریک مولکول تحت تاثیر دو عامل است.

 1- اتمی  که با آن پیوند داده

2-  تعداداتم هایی است که با آن ها پیوند تشکیل داده است.

مقدارجذب الکترون های پیوندی به  اختلاف الکترونگاتیوی بین دو اتم  بستگی دارد. 

وقتی اختلاف الکترونگاتیوی بین دواتم درحدود 67/1 باشد پیوندبین آن دو 50 % یونی و50%   کووالانسی است .بنابراین کمتراز 67/1 رانشانه پیوند کووالانسی وبیشترازاین مقداررانشانه  پیوند یونی درنظر می گیرند .درواقع یک پیوند( به جز مواردی که دواتم سازنده آن یکسان هستند)مقداری خصلت کووالانسی ومقداری خصلت یونی دارد.

پیوند کووالانسی اگر بین دواتم جور هسته ( یکسان ) ایجاد شود توزیع الکترون های پیوندی بین هسته دواتم متقارن خواهد بودو پیوند کووالانسی غیر قطبی تشکیل می شود.واگر بین دو اتم متفاوت تشکیل شود.توزیع الکترون های پیوندی بین هسته دو اتم نا متقارن خواهد شد و  پیوند  کووالانسی  قطبی  تشکیل می شود.

    

 

 برای درک بهتر دانسیته الکترونی بین دواتم در یک پیوند ٬ وتفاوت پیوند یونی وکووالانسی قطبی و کووالانسی نا قطبی به شکل های زیر توجه کنید.             

  

درپیوند های کووالانسی قطبی دراطراف هسته الکترونگاتیو احتمال حضور الکترون (دانسیته الکترونی )بیشتر است ودرنتیجه این اتم دارای مقداری بار منفی (- δ ) شده است.درحالی که اتم دیگر همین مقدار دارای بار مثبت  (+ δ ) گشته است.

 
 100´(عزم قطبی بین دو یون - A+  B /عزم قطبی اندازه گیری شده  پیوند A-B  )= در صد خصلت یونی یک پیوند
 
عزم قطبی درحالت یونی ازرابطه       d ´ δ  = µ  به دست می آید. که دراین رابطه d فاصله بین هسته دواتم برحسب سانتی متر و δ  باریون برحسب واحد الکترو استاتیک است ( بار یک الکترون ویا یک پروتون ازنظر قدرمطلق برابر  10-10 ´ 6/4 می باشد.)

لازم به تذکر است واحد عزم قطبی طبق این رابطه برحسب ( esu cm) به دست می آید .وبرای تبدیل آن به واحد دبای بر 18-10  باید تقسیم نمود.

منابع:

http://www.teachmetuition.co.uk/Chemistry/Chemicalstructureandbonding/worked_examples_on

_ionic_bonding.htm

http://www.chemguide.co.uk/atoms/bonding/covalent.html

http://www.chem.uidaho.edu/~honors

پیوند کووالانس کئوردینانس (داتیو)

پیوند کووالانس کئوردینانس (داتیو)

هریک از دواتم شرکت کننده در  پیوند کووالانسی  یک الکترون به اشتراک می گذارند. وبه طوری که نمی توان تشخیص داد که الکترون های پیوندی متعلق به کدام اتم بوده است .ولی یک نوع پیوند کووالانسی دیگروجود دارد٬که درآن یک اتم دوالکترون پیوندی ( دهنده الکترون ) راتامین می کند واتم دیگر که الکترون کم دارد (پذیرنده الکترون) این دوالکترون را می گیرد .این پیوندکووالانسی را داتیو ( کووالانس کئوردینانسی ) می نامند.

 هنگامی که گاز آمونیاک را باگاز هیدروژن کلرید مجاور هم قرار می دهیم این دو ماده باهم واکنش داده ومولکول  NH4Cl را می سازند که از یون کلرید(  -Cl )   ویون آمونیوم  ( +NH4 ) تشکیل شده است .

           

 همانطور که ملاحظه می نمایید H درمولکول HCl الکترون خودرا درلایه الکترونی اتم Cl جا می گذارد واتم نیتروژن درمولکول  NH3: الکترون غیر پیوندی خودرا دراختیار+ H قرار می دهد.به این ترتیب + H پذیرنده الکترون واتم نیتروژن درمولکول NH3 دهنده الکترون می باشد.

 

 به طور ساده می توان پیوند داتیورا به صورت یک فلش از طرف عنصر دهنده الکترون به سمت اتم گیرنده الکترون نشان داد درضمن باید توجه داشت هرچهار پیوند در یون آمونیم ازنظر انرژی وطول پیوند یکسان هستند وهیچگونه تفاوتی بعد ازتشکیل باهم ندارند.                                                                         

هنگامی که مولکول HClدرآب حل می شود  + H  از این مولکول جداشده وبامولکول آب پیوند داتیومی دهد دراین جانیز اتم اکسیژن آب که دوجفت الکترون ناپیوندی دارد یک جفت الکترون دراختیار+ H  قرارمی دهد وپیوند داتیو تشکیل می شود                           

به واکنش  زیر توجه کنید .دراین واکنش نیتروژن جفت الکترون ناپیوندی خودرا دراختیار اتم بور قرار می دهد  وبه این ترتیب اتم بور B  نیز درلایه ظرفیت خود دارای هشت الکترون می شود. 

 به شکل ساده تر بامدل خطی می توان این  مولکول را به صورت زیر نشان داد.

      

مولکول 3 AlCl نیز مانند مولکول  3 BF  می باشد واتم Al  دراین مولکول  درلایه ظرفیت خود دارای شش الکترون می شود .  آزمایش نشان می دهد این مولکول در 180 درجه سانتی گراد تصعید می شود. اگر این ماده ساختار یونی می داشت باید دمای ذوب بسیار بالایی می داشت . زیرابرای ازبین بردن  جاذبه شدید بین یون ها به انرژی زیادی نیاز است .

وقتی ماده ای دردمایی پایین تصعید می شود. می توان نتیجه گرفت بایدمولکولی کووالانسی باشد .( جامد مولکولی ) به مدل الکترون نقطه ای  3 AlCl توجه کنید.

اندازه گیری جرم مولکولی درحالت بخار این مولکول نشان می دهد فرمول مولکولی آن باید به صورت دیمر (  Al 2Cl6 ) باشد .دراین دیمر همانطور که درزیر ملاحظه می کنید . دو پیوند به طریق داتیو تشکیل شده است .

 اتم کلر نیزدارای زوج الکترون های غیر پیوندی درلایه ظرفیت خود است که می تواند آن ها رادراختیار اتم Al قراردهد .

 پیوند در یون های فلزی آبپوشیده:

مولکول آب باتشکیل پیوندقوی یون های حل شده را احاطه می نماید. بیشتر یون های فلزی ضمن آبپوشی با مولکول آب پیوندتشکیل می دهند.

آلومینیم کلرید دارای پیوند کووالانسی است هنگامی که درآب حل می شود یونش می یابد. سپس شش مولکول آب یون 3+Al  را احاطه نموده و یون هگزا آکوا آلومینیم    Al(H2O)6+3  را می سازند . به چگونگی تشکیل این یون توجه نمایید .                                                                                                                  Al: 1s22s22p63s23px1

                                                                                            A l +3 : 1s22s22p6   

اکنون این یون می تواندبا اوربیتال های   ( 3s,3p,  3d)  لایه ظرفیت خودبا جفت الکترون های غیرپیوندی

 اکسیژن آب پیوند داتیو برقرارنماید.

 شکل این یون هشت وجهی است( هیبرید S P3d2) .لازم به تذکراست  برای تجسم شکل کمپلکس پیوندهای  داتیوی که دربالا وپایین  صفحه قرار دارندبه شکل فلش های  خطی و پیوندهای  داتیوی  جلوی صفحه بافلش هایی به شکل گوه وپیوندهای داتیوی عقب صفحه به شکل  فلش های نقطه چین نشان داده شده است .

  پیوند داتیو درکربن منوکسید

درمولکول کربن منوکسید  دواوربیتال تک الکترونی اکسیژن بادواوربیتال تک الکترونی کربن پیوند کووالانسی برقرارمی نمایند .امادراین حالت لایه ظرفیت کربن دارای شش الکترون خواهد شد. برای تکمیل لایه ظرفیت درکربن جفت الکترون غیر پیوندی اکسیژن با کربن پیوند داتیو می دهد . به این ترتیب درفرمول ساختاری کربن منوکسید پیوند سه گانه برقرار می شود. C ≡ O

پیوند داتیو درنیتریک اسید 

دربیشتر اسید های اکسیژندار  اتم مرکزی با اکسیژن دارای پیوند داتیو است واثر القایی منفی این اکسیژن باعث افزایش قدرت اسیدی دراین گونه اسید ها  می شود.

لازم به تذکر است دریون نیترات هرسه پیوند N  وO  ازهرحیث یکسان هستند واین به علت عدم استقرارالکترون (رزونانس) دراین سه پیوند است .

چگونگی تشکیل پیوند کووالانس وانرژی پیوند

چگونگی تشکیل پیوند کووالانس وانرژی پیوند
اتم هاخود به خود بایکدیگر ترکیب می شوند .مولکول ها را می سازند .به عبارتی دیگر مولکول ها پایدارتر از اتم ها هستند. درهرفرایند خود بخودی انرژی آزاد گیبس منفی است ودرانجام آن دوعامل حداکثر  بی نظمی وحداقل انرژی موثر هستند. ازآن جایی که درتشکیل مولکول ها ازاتم ها همیشه بی نظمی کاهش می یابد  بی نظمی عامل مساعد نیست ودراین رابطه کاهش انرژی نقش موثر دارد.

هراتم علاوه برانرژی های جنبشی مقداری انرژی پتانسیل نیز دارد که درمجموع محتوای انرژی آن اتم را تشکیل می دهند .   انرژی پتانسیل یک اتم شامل دافعه های لایه های الکترونی ونیروی گریز از مرکز وجاذبه بین هسته - الکترون ها می باشد.      

 در اکثر ترکیبات ویون های چند اتمی  پیوند کووالانسی وجوددارد . این پیوند بین  دواتم نا فلز که اختلاف الکترونگاتیوی کمی دارند تشکیل می شود . وبا اشتراک الکترون بین دوعنصر لایه ظرفیت هر دواتم شرکت کننده در پیوند کامل می شود.

ساده ترین مثال دراین رابطه تشکیل پیوند بین دواتم هیدروژن است .

هنگامی که دواتم درفاصله دوراز هم قراردارند اثری برهم نمی گذارند وجاذبه بین آن دو صفراست . اما هنگامی که  به هم نزدیک می شوند جاذبه مغناطیسی حاصل از اسپین الکترونی بردافعه الکترونی غلبه نموده وآن دو رابه هم نزدیک می نماید . 

قرارگرفتن الکترون بین دوهسته سبب جذب پروتون هامی شود وانرژی پتانسیل کاهش می یابد. هرچه این نیروی کولمبی بین دو ذره بیشتر  پیوند حاصل قوی تر وپایدارتر وانرژی کل سیستم کمترخواهدبود .

 براثرجاذبه هسته هراتم  بر ابرالکترونی اتم دیگراتم ها رفته رفته به هم نزدیک می شوند وبه این ترتیب مرتبا انرژی پتانسیل دواتم کاهش یافته وبه یک مینیمم می رسد.( چاه پتانسیل) اما همزمان بانزدیک شدن هسته دواتم به یکدیگر دافعه بین هسته ها (  دافعه کولمبی )ازشدت وسرعت نزدیک شدن دواتم جلوگیری می نماید درمینیمم انرژی پتانسیل درواقع جاذبه ودافعه هابین دواتم  به تعادل می رسند  به طوری که اگردواتم ازهم دورشوند جاذبه آن هارا به هم نزدیک می نماید واگر دوهسته به هم نزدیک شوند دراین صورت دافعه بین انها به شدت انرژی پتانسیل را افزایش داده ودواتم اجبارا دریک فاصله مینیمم مناسب با حداقل انرژی پتانسیل درکنارهم قرارمی گیرند . دراین حالت احتمال حضور  الکترون های پیوندی درفضای بین دوهسته بیشتر است .

البته الکترونهای پیوندی ازفضای بین دوهسته نیز خارج می شود وبا سرعت زیادی که دارند ( درحدود یک صدم سرعت نور ) درداخل اتم ها ومولکول ها حرکت می نماید اما بیشتر اوقات خود را در فضای بین دوهسته (مثلا  زمان  90% -  80 % ) سپری می کند.

مفهوم پیوند شیمیایی راازنظر کیفی می توان تمرکز الکترون درفضای بین دو هسته دانست. البته الکترون می تواند بین بیش از دوهسته نیز قرار گیرد ( رزونانس )

وقتی دو یا چند اتم باپیوند کووالانسی به یکدیگر متصل می شوند ذره حاصل مولکول نامیده می شود . خطی فرضی ٬ که هسته دواتم را درپیوند به هم متصل می کند محور پیوند می نامند .

 فاصله بین دوهسته درامتداد محور پیوند  طول پیوند نامیده می شود. این طول درواقع ثابت نیست .زیرا پیوند ها مانند یک فنر سفت بین دو هسته اتم قرارگرفته اند به طوری که اتم ها نسبت به هم درحال ارتعاش اند و پیوند مرتبا بلند وکوتاه می شود. 

انرژی پیوند به میزان برتری نیروی های جاذبه برنیروی دافعه بستگی دارد .انرژی که درهنگام تشکیل پیوند آزاد می گردد برابراست با مقدارانرژی لازم برای غلبه برجاذبه خالص است وبه صورت تغییر انتالپی استاندارد برای شکستن پیوند٬ دریک مول ازمولکول های گازی تعریف می شود. وفرایندی گرماگیر است پس همواره طبق قرارداد مثبت است.

انرژی پیوند بستگی به شعاع اتم های شرکت کننده درپیوند والکترونگاتیوی آن ها دارد .هرچه طول پیوند کوتاه تر والکترونگاتیوی اتم ها بیشتر باشد انرژی پیوند بیشتر است

بیشتراطلاعات درباره مولکول ها ازطیف بینی زیر قرمز وریز موج به دست می آید.

انواع واکنش های آلی

انواع واکنش های آلی

معمولا واکنش  بین مواد آلی را بنا به نوع ومراحل انجام آن (مکانیسم ) می توان طبقه بندی کرد .

آ :  ازنظر نوع ، واکنش ها به دسته های زیر تقسیم می شوند .

1 - افزایشی  : دو یا چند مولکول باهم مولکول واحدی را می سازند. لازمه این واکنش دارا بودن پیوند پای است .

2- حذفی (  E1 و E2 ) : با ایجاد حلقه و یا  پیوند پای ، مولکولی ازیک مولکولی دیگر جدا می شود

3- جانشینی : عاملی ( استخلاف) جانشین گونه ایی دیگر ، دریک مولکول  می شود .

4 - نوع آرایی :  دریک مولکول گونه ایی جای خودرا تغییر می دهد.

5- تخریبی  : واکنش های شدیدی که ساختار مولکول درهم می ریزد. ( نظیر واکنش گاز فلوئور بامتان )

ب: ازنظر مکانیسم ونوع واکنشگر ،  به صورت های زیر واکنش هارا  تقسیم بندی می کنند .

(واکنشگرماده ای است که به عنوان منبع تولید  یون یارادیکال آزاد عمل می کند واین گونه ها معمولا اجزای حمله کننده به سوبسترا درواکنش هستند. )

1- رادیکالی : واکنشگر  دارای اوربیتال فرد است .

2 - الکتروندوستی ( الکتروفیلی ) : واکنشگر اسید لوئیس می باشد .

3- هسته دوستی ( نوکلئوفیلی ) : واکنشگرباز لوئیس می باشد.

اکنون به چند  نمونه  از واکنش ها، که بین مواد آلی انجام می شود توجه نمایید.

واکنش جانشینی نوکلئوفیلی ( SN ) :

A :    استخلاف هسته دوستی دومولکولی  ( SN2) :

واکنشی که طی آن هسته دوستی جانشین هسته دوست دیگر می شود. دراین سازوکار  واکنشگر از پشت  گروه هسته گریز( عامل ترک کننده ) به سوبسترا ( ترکیب مورد آزمایش) حمله می کند. که باعث وارون سازی پیکر مولکول درموضع واکنش می شود.

این واکنش ازنظر سینیتکی نسبت به هردوجزئ سوبسترا و واکنشگر از مرتبه اول ودرمجموع ازمرتبه ی  دوم است.           

                                                                                                

منابع :

مکانیسم واکنش های آلی : دکتر علی سیدی

شیمی آلی : موریسون وبوید

فرهنگ مفاهیم شیمی آلی : ارچین، کاپلان ، مکومر،  ویلسون ، زیمر

 

انواع واکنش های آلی (۲ )

 

انواع واکنش های آلی (۲ )

واکنش های SN2  قسمت (۲ )

 

واکنش های SN2 می تواند با نوآرایی همراه باشد دراین حالت موضع حمله واکنشگر غیراز نقطه اتصال ترک کننده  است .شیمیفضایی مربوط به  حمله - ترک عامل ها به صورت سیس می باشد .    

           

نوعی دیگر واکنش های SN2 گام به گام است که نوعی تبادل چند مرحله ایی است ودرآن تشکیل پیوند پیش از شکستن پیوند صورت می گیرد .شیمی فضایی واکنش به جزئیات جدایی ترک کننده ازفراورده واسطه ایی بستگی دارد.                         

                                   3                                   2                           1

  نمایش تغییرات انرژی واکنش فوق به صورت زیر است .                                                                                      

                                                                                             

منابع :

مکانیسم اکنش های آلی : دکتر علی سیدی

شیمی آلی : موریسون وبوید

فرهنگ مفاهیم شیمی آلی : ارچین، کاپلان ، مکومر،  ویلسون ، زیمر

جدول شماره ( 12 ) : كدرشته‌ و عنوان رشته‌هاي امتحاني و مواد آزمون تخصصي مورد سؤال   

جدول شماره ( 12 ) : كدرشته‌ و عنوان رشته‌هاي امتحاني و مواد آزمون تخصصي مورد سؤال  
گروه آزمايشي كدرشته عنوان رشته امتحاني مواد آزمون تخصصي
صـنعــت 151 الكترونيك فيزيك مكانيك و فيزيك الكتريسته مغناطيس، تحليل مدارهاي الكتريكي، الكترونيك عمومي، مدارهاي منطقي، مخابرات
152 تكنولوژي جوشكاري استاتيك و مقاومت مصالح، علم مواد،‌نقشه‌كشي، جوشكاري
153 ساخت و توليد ( ماشين‌ابزار) نقشه‌كشي صنعتي، ماشين‌افزار انيورسال، استاتيك و مقاومت مصالح
ساخت و توليد (قالبسازی )
154 ساختمان استاتيك و مقاومت مصالح، نقشه‌برداري، مكانيك خاك، متره برآورد، سازه‌هاي فلزي و بتوني، تكنولوژي كارگاه قالب بندي و آرماتور
155 طراحی و نقشه کشی صنعتی استاتیک و مقاومت مصالح، علم مواد، گرافیک صنعتی، اجزای ماشین، طراحی قید و بندها و طراحی قالب، نقشه کشی تخصصی
156 عمران (آب و فاضلاب) هيدروليك، استاتيك و مقاومت مصالح، شيمي و ميكروبيولوژي آب و فاضلاب، فرآيند تصفيه آب و فاضلاب، شبكه‌هاي آبرساني شهري و جمع‌آوري و دفع فاضلاب
157 عمران ( نگهداري و بهره‌برداري سد و شبكه) هيدروليك (ورسوب)، استاتيك و مقاومت مصالح، هيدرولوژي و آمار
158 كنترل و ابزار دقيق اندازه‌گيري الكتريكي، تحليل مدارهاي الكتريكي، تكنولوژي سيم‌پيچي ماشينهاي الكتريكي، فيزيك الكتريسته و مغناطيس، تكنولوژي مدارهاي فرمان الكتريكي، فيزيك مكان یک
159 متالورژی (ذوب فلزات) متالوژی فیزیکی، عملیات حرارتی و متالوگرافی، متالوژی استخراجی، ریخته­گری آلیاژهای آهنی و غیرآهنی، اصول ریخته­گری، مصالح ذوب و قالب گیری
160 مهندسي تكنولوژي مخابرات (انتقال) مدارهاي الكتريكي (1 و 2)، الكترونيك (1و2)، مدارهاي منطقي (ديجيتال) اصول و مدارات مخابراتي، فيزيك الكتريسته و مغناطيس
مهندسي تكنولوژي مخابرات (سوئيچ)
161 معماری فن ساختمانی، مبانی نظری و تئوریهای معماری
162 مکانیک خودرو استاتیک و مقاومت مصالح، تکنولوژی مولد قدرت و انتقال قدرت و برق خودرو، تکنولوژی سوخت رسانی، ترمودینامیک و مکانیک سیالات، تکنولوژی شاسی و بدنه
163 مهندسي برق ( شبكه‌هاي انتقال و توزيع) مدارهاي الكتريكي (1) و (2)، مباني ماشينهاي الكتريكي، اصول توليد، انتقال و توزيع انرژي الكتريكي
164 مهندسي بهره‌برداري نيروگاه ترموديناميك، مباني ماشينهاي الكتريكي
165 مهندسي تكنولوژي مراقبت و نگهداري مكانيك نيروگاه استاتيك و مقاومت مصالح، مكانيك سيالات، ترموديناميك، ارتعاشات خواص مواد، برنامه‌ريزي تعميرات و نيروگاه، بويلرهاي نيروگاهي و تعميرات آن
166 مهندسي آب (آبهاي زيرزميني) هيدروليك، هيدرولوژي و آمار، هيدروژئولوژي
167 نرم‌افزار كامپيوتر نرم‌افزار سيستم عامل، برنامه‌سازي كامپيوتر، ذخيره و بازيابي اطلاعات ساختمان داده‌ها
168 هواشناسی هواشناسی عمومی، اقلیم شناسی عمومی
169 صنایع شیمیایی زبان فنی، شیمی آلی، شیمی فیزیک، مکانیک سیالات، انتقال حرارت، عملیات واحد، صنایع شیمیایی
170 مهندسی تکنولوژی صنایع لاستیک مواد اولیه صنعت لاستیک، تکنولوژی اختلاط، تکنولوژی محصولات میانی، تکنولوژی پخت و آزمون، زبان تخصصی
171 مهندسی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات (گرایش مخابرات سیار) (ICT) فیزیک (فیزیک عمومی- فیزیک الکتریسته و مغناطیس)، مدارهای منطقی (دیجیتال) و الکترونیک و انتخاب دو درس از چهاردرس ساختمان داده­ها، تکنولوژی مخابرات، مدارهای الکتریکی، شبکه­های کامپیوتری
مهندسی تکنولوژی ارتباطات و فناوری اطلاعات (گرایش دیتا) (ICT)
کــشــاورزی 251 پرورش زنبور عسل پرورش زنبور عسل، پرورش و اصلاح نژاد ملکه، اصول بهداشت و پیشگیری از بیماریها و آفات زنبور عسل، وسایل و روشهای فرآوری محصولات زنبور عسل، گیاهان شهد زاد و گرده زا
252 پرورش طيور تغذيه طيور، اصول بهداشت و پيشگيري بيماريهاي طيور، پرورش مرغ گوشتي و تخم‌گذار مادر، پرورش اردك، بوقلمون،‌ غاز، پرورش مرغ مادر
253 پرورش گاو و گاوميش تغذيه گاو و گاوميش، اصول بهداشت، پيشگيري و بيماريهاي گاو و گاوميش،‌ پرورش گاو شيري، پرورش و پرواربندي گاو و گاوميش
254 تكثير و پرورش آبزيان ماهي‌شناسي، بيولوژي و شناخت ساير آبزيان، تكثير و پرورش آبزيان، غذا و تغذيه در پرورش آبزيان
255 فرآوری محصولات شیلاتی ماهی شناسی، شیمی و مواد غذایی، تکنولوژی فرآورده­های شیلاتی، کنترل کیفیت مرغوبیت کالا
256 تولید و بهره­برداری از گیاهان داروئی و معطر زراعت عمومی و خصوصی، شناخت گیاهان، گیاهان داروئی و معطر 1 و 2، عمل­آوری داروئی معطر، روشهای بهره­برداری از گیاهان داروئی و معطر
257 تولید و فرآوری چای چایکاری، مبانی ژنتیک و به نژادی چای، شیمی و فرآیند تولید چای، ارزیابی کیفی استاندارد چای و فرآیند بسته بندی، کاربرد ماشین­های کاشت، داشت و برداشت چای
258 انتقال آب(بهره برداری و نگهداری شبکه های آبیاری و زهکشی) آبیاری عمومی، هیدرولیک عمومی، خاکشناسی عمومی، نقشه برداری، آشنایی با مقررات پیمان و اصول متره برآورد
259 پرورش اسب تغذیه اسب، پرورش و نگهداری اسب و سایر تک سمیان، اصول بهداشت و پیشگیری از بیماریهای اسب و سایر تک سمیان، اصول ژنتیک و اصلاح نژاد، سوارکاری و تربیت اسب
260 پرورش گوسفند و بز تغذیه گوسفند و بز، پرورش و پرواربندی گوسفند و بز، اصول بهداشت و پیشگیری از بیماریهای گوسفند و بز، اصول ژنتیک و اصلاح نژاد گوسفند وبز، مرتعداری
261 صید و بهره­برداری آبزیان ماهی شناسی، روشهای صید آبزیان، بیولوژی و شناخت آبزیان، شناسایی مواد اولیه و ابزار صیادی
262 زراعت برنج گیاه شناسی (1و2)، زراعت عمومی و زراعت برنج، ماشینهای کشاورزی(1و2)، آفات و بیماری شناسی برنج، شناسایی و مدیریت علفهای هرز، خاک شناسی و حاصلخیزی خاک
صنايـع غذايـي 351 تکنولوژی شير و فرآورده‌هاي لبني اصول و نگهداري مواد غذايي، ميكروبيولوژي شير و فرآورده‌هاي لبني، شيمي شير و خصوصيات فيزيكي و شيميايي فرآورده‌هاي لبني، تكنولوژي لبنيات، شيمي مواد غذايي، اصول كنترل كيفيت شير و محصولات لبني، تجهيزات و تاسيسات كارخانجات لبني
352 مهندسي تكنولوژي صنايع قندسازي (چغندرقند) شناخت مواد اوليه صنايع قندسازي، تكنولوژي قند، كنترل كيفي، شناخت ماشين، ميكروبيولوژي
353 گوشت و فرآورده های گوشتی میکروبیولژی گوشت و فرآورده های گوشتی، شیمی گوشت و خصوصیات فیزیکو شیمیایی فرآورده های گوشتی، تجهیزات و تاسیسات کشتارگاه و کارخانه های فرآورده های گوشتی، اصول مهندسی صنایع غذایی کشتارگاه و کارخانه های فرآورده های گوشتی، تکنولوژی تولید گوشت، تکنولوژی فرآورده های گوشتی، بسته بندی گوشت و فرآورده های گوشتی، اصول کنترل کیفیت گوشت و فرآورده های گوشتی، سردخانه و انبار
354 مهندسی تکنولوژی صنایع آرد شناخت مواد اولیه صنایع آرد، فرآیند تولید صنایع آرد، ماشین آلات تولید درصنایع آرد، کنترل کیفیت صنایع آرد
محيط زيست 451 احياء و بهره‌برداري از مناطق بياباني روشهاي احياء با پوشش گياهي، بيابان‌زدايي و كنترل آن، بهره‌برداري از منابع آب در بيابان، بهره‌برداري و حفاظت عرصه‌هاي احياء شده بياباني، بهره‌برداري از خاكهاي مناطق خشك و بياباني
452 مرتع داری شناسایی گیاهان مرتعی، حفاظت آب و خاک، کشت نباتات علوفه ای، اصلاح و توسعه مراتع، تولید و نگهداری بذرونهال گیاهان مرتعی، شناخت وروشهای بهره برداری از محصولات فرعی مراتع
453 آلودگی محیط زیست زیست­شناسی عمومی و اکولوژی، آلودگی محیط زیست، شیمی عمومی، بهداشت و اصول حفاظت از محیط زیست
بازیافت
مدیریت و خدمات اجتماعی 551 اصلاح و تربیت حقوق جزای عمومی، آشنایی با تشکیلات قوه قضائیه و آیین نامه سازمان زندانها، کاربرد مددکاری اجتماعی در زندان، روشهای اصلاح و تغییر رفتار، آسیب شناسی روانی (شناخت اختلالات روانی شایع در زندان)
552 حقوق قضائی (گرایش علوم ثبتی) حقوق مدنی، حقوق تجارت، حقوق ثبت
553 مديريت عمليات امداد و نجات مباني سازمان و مديريت، امداد و كمكهاي اوليه، بهداشت و تغذيه،‌اطلاعات عمومي مخصوص هلال احمر
مديريت امداد در سوانح ( سوانح طبيعي، سوانح غيرطبيعي)
554 مديريت امور امداد مباني و اصول مديريت، آمار و روش تحقيق، امور اداري و مالي كميته امداد امام (ره)، اطلاعات شغلي، برنامه‌ريزي و امدادگري تعاون
555 آسیب شناسی اجتماعی (پیشگیری ازاعتیاد) روانشناسی اجتماعی، مردم شناسی، روابط عمومی، مسائل جوانان، جامعه شناسی فرهنگی، آسیب های اجتماعی
556 چاپ و نشر روشهای چاپ، ماشینهای چاپ، شیمی، مواد شناسی (کاغذ و مرکب)
557 روابط عمومي روانشناسي اجتماعي، جامعه‌شناسي تبليغات، مردم‌شناسي، عكاسي، اصول و مديريت روابط عمومي، افكار عمومي
558 كتابداري و اطلاع رسانی خدمات فني كتابخانه، انتخاب و سفارش سازماندهي، خدمات عمومي كتابخانه (كودك و نوجوان، نوسوادان، مرجع‌شناسي، تاريخچه كتابداري، خدمات عمومي)
559 مدیریت امور فرهنگی جامعه شناسی فرهنگی ایران، سرپرستی مراکز فرهنگی، فرهنگ و رفتار اجتماعی، سازمانها و مراکز فرهنگی، رسانه­شناسی، فعالیتهای فرهنگی
560 حسابداری حسابداری صنعتی 1 و 2، اصول حسابداری (حسابداری شرکتهای 1 و 2، حسابداری مالی)، حسابرسی، اقتصاد 1 و 2
561 آتش نشانی( گرایش پیشگیری و ایمنی در برابر حریق و حوادث) اصول مدیریت بحران، ایمنی و بهداشت حرفه­ای، زبان تخصصی، پیشگیری از حریق و سوانح در ساختمانها، اقدامات اولیه در مقابله با حریق و سوانح، شناخت و کاربرد سیستمهای ایمنی و حفاظت از حریق، ایمنی ابزار و لوازم خانگی
562 آتش نشانی(گرایش مدیریت عملیات در حریق و حوادث) اصول مدیریت بحران، ایمنی و بهداشت حرفه­ای، زبان تخصصی، ارتباطات و پیام­رسانی، شیمی حریق، عملیات اطفای حریق (شامل پمپها، تهویه، آبرسانی، کف و کفسازها)
563 پست مقررات جاری عملیات اجرایی پست، قوانین و مقررات داخله و خارجه، اقتصاد (خرد وکلان)- اصول مدیریت، حسابداری
564 پست بانک حسابداری (1و2)، اقتصاد (خرد-کلان)، اصول مدیریت، عملیات اجرایی، سرویس های پست بانک
565 مدیریت حفاظت اطلاعات مبانی اطلاعات رزمی، مبانی حفاظت اطلاعات
هنـر 651 نوازندگي ساز ايراني تاريخ موسيقي ايران و جهان، سازشناسي ايراني، سازشناسي جهاني، متون فارسي در ارتباط با موضوع موسيقي
652 نوازندگي ساز جهاني تاريخ موسيقي ايران و جهان، سازشناسي ايراني، سازشناسي جهاني، هارموني
653 گرافیک( گرافیک) تاریخ هنر ایران و جهان، عکاسی، مبانی هنرهای تجسمی، طراحی، مبانی تصویرسازی، صفحه آرایی (پروژه عملی)

استخلاف هسته دوستی تک مولکولی ( SN1)

استخلاف هسته دوستی تک مولکولی ( SN1)

دراین نوع  واکنش ها  مرحله شکستن پیوند بر مرحله تشکیل پیوند جدید پیشی می گیرد . و واکنش ازطریق تشکیل یک کاربوکاتیون درمرحله واسطه  انجام می شود .پس حداقل دارای دو مرحله می باشد. در واکنش های چند مرحله ایی، مرحله کند تعیین کننده سرعت واکنش است.

مرحله کند این نوع  واکنش ها همان مرحله شکست پیوند است. درنتیجه سرعت واکنش نسبت به واکنش دهنده (سوبسترا ) ازمرتبه  1 ونسبت به واکنشگر ازمرتبه صفر است. زیرا هسته دوست در مرحله سریع واکنش به کاربوکاتیون حمله می کند. درنتیجه بر سرعت واکنش تاثیری ندارد.

 به یک نمونه از این واکنش ها توجه نمایید .

واکنش دهنده هایی، بامکانیسم SN1 واکنش می دهند،که درحالت واسطه بتوانند  کربوکاتیون نسبتا پایدار تولید  کنند.

مرتبه واکنش پذیری براساس نوع کربن درکاربوکاتیون در واکنش SN1  به این  ترتیب 

  (آلیل یا بنزیل یا یون های پایدار شده به وسیله رزونانس)ونوع سوم >> نوع دوم >> نوع اول> CH3-Xاست .

این واکنش پذیری برمبنای پایداری کاربوکاتیون ها می باشد .وتایید کنندهآن است که واکنش SN1 دارای دو مرحله است.

مرحله آهسته ( تعیین کننده سرعت)  - یونش الکیل هالید وتشکیل یک کاربوکاتیون.

 مرحله تند - اضافه شدن نوکلئوفیل به کاربوکاتیون.

به عنوان مثال آبکافت بوتیل برمید بامکانیسم SN1 صورت می گیرد. 1 نشانده آن است که واکنش یک مولکولی و فقط یک ذره در مرحله آهسته واکنش درگیر است. در این واکنش سرعت واکنش  فقط به غلظت الکیل هالید وابسته است  نه نوکلئوفیل .

 حلال کافت ترسیو بوتیل برمیددرآبی که شامل مقداری سدیم هیدروکسید می باشد  به صورت زیر است.                           :          

به دیاگرام انرژی این  واکنش توجه کنید .تشکیل کاربوکاتیون دربالاترین سطح انرژی مرحله (آهسته ) و افزایش نوکلئوفیل به کاربوکاتیون مرحله.ی خیلی سریع است.

 

درمرحله واسطه چون  کاربوکاتیون تشکیل شده دارای آرایش مسطح ( هیبرید sp2 ) می باشد واکنشگر به راحتی  ازهردوطرف به آن حمله می کند. اگر اتم کربنی که مورد حمله قرار گرفته نامتقارن باشد کاربوکاتیون واسطه  پایدار بوده ، به طوری که نتیجه یک واکنش SN1 به یک مرکز کایرال کربن مخلوطی از هردو انانتیومر رامی دهد ویک محصول راسمیک حاصل خواهد شد.که ناشی از تشکیل هردو انانتیومر و وارونگی شکل درحمله به هردو طرف  مرکز کایرال  می باشد.

 درنتیجه  حلال کافت  -  1- کلرو 1 - فینیل بوتان  درآب محصول یک مخلوط راسمیک از انانتیومر الکل ها  وغیر فعال نوری می باشد  .

 

 

استخلاف هسته دوستی تک مولکولی ( SN1) بانوآرایی :

ازنظر سینیتکی واستروئوشیمی شبیه به مکانیسم SN1 است بااین تفاوت که واکنشگر به اتم دیگری، غیرازاتمی که قبلا به هسته گریز متصل بود وصل می شود. و می تواند شامل نوآرایی یک یون کاربنیوم ویا یک یون آلیلی باشد.                                                            

    

 

 منابع :

مکانیسم اکنش های آلی : دکتر علی سیدی

شیمی آلی : موریسون وبوید

فرهنگ مفاهیم شیمی آلی : ارچین، کاپلان ، مکومر،  ویلسون ، زیمر

واکنش های رادیکالی

واکنش های رادیکالی

تمام پیوند های شیمیایی از دوالکترون ساخته شده اند . پیوند های شیمیایی به دوطریق شکسته می شوند

1- گسستن ناجور (هترولیز)  که تولید یون می کند .                               

2- گسستن جور (هومولیز)  به تولید رادیکال می انجامد.                

 واکنش های رادیکالی به سه نوع اصلی به صورت زیر انجام می گیرد .

1-  آغازی : واکنش هایی که درآن رادیکال تشکیل می شود .مانند تفکیک گرمایی یا فتو شیمیایی پروکسید، هالوژ نها و یا ترکیبات آزو:

     

2-  انتشار :واکنش هایی که درآن  جای الکترون تک تغییر می کند. اما تعداد رادیکال ها تغییر نمی کند مثال :

             

مرحله گسستن جوردرمولکول کلر و واکنش ترکیب متان با رایکال کلر را درزیر می بینید.

 

معمولا به این گونه واکنش ها واکنش های انتقالی می گویند ومولکولی که بارادیکال وارد واکنش می شود عامل انتقال می نامند.

مرحله انتشار در واکنش های رادیکالی کلید درک ماهیت محصول تشکیل شده است. واکنش های این دوره به چهار نوع اصلی تقسیم می شوند.

 آ : واکنش های انتقال اتم : نظیر واکنش هایی که دربالا ذکر شد .

 ب: واکنش های افزایشی : مانند افزایش رادیکال به یک اولفین

  

  اگر امکان تشکیل چند نوع رادیکال وجود داشته باشد . افزایش طوری صورت می گیرد که بیشتر رادیکال پایدارتر تشکیل شود. پایداری رادیکال ها به ترتیب زیر است.

                                                    نوع سوم >  نوع دوم > نوع اول                                    

 پ:   واکنش های شکستنی : گاهی یکی رادیکال خود با حذف یک  رادیکال  به یک مولکول پایدار تبدیل می شود .

                                         

دراین حالت نیزاگر امکان تشکیل فرآورده های متنوعی باشد درصد تشکیل فرآورده ها متناسب با پایداری رادیکال هادرحالت واسطه  می باشد .

 

برای مثال پایداری رادیکال ها ی فوق به ترتیب زیر است.

                                                        CH3 CH CH3>  CH3 CH2 >  CH3

 

ت: واکنش های نوآرایی :ندرتا ممکن است درمرحله انتشار درجایگاه بعضی اتم ها تغییری صورت گیرد .به مثال زیر توجه کنید.

 

 

3-پایانی:  واکنش هایی که درآن  رادیکال هاباهم ترکیب شده وازبین می روند.رادیکال ها به دوصورت باهم واکنش داده وازبین می روند .

آ-  پیوستن: دورادیکال باهم پیوند می دهند.  

      

ب- تسهیم نامتناسب :  رادیکال های آلکیل پیچیده تر ممکن است به طریق دیگری نیز باهم واکنش دهند .

     

واکنش های رادیکالی معمولا به صورت پشت سرهم (  آغازی  ----> مرحله انتشار  ----> پایانی) صورت می گیرد   به همین علت به آنها فرآیند های  زنجیری می گویند . به عنوان مثال برم دار کردن اتان رادرزیر ملاحظه می کنید.

منابع

شیمی پیشرفته    : میشل لوئیس

شیمی آلی  جلد اول: موریسون وبوید

شیمی رادیکال آزاد  : ویلیام  ا .پرایور

مکانیسم واکنش های آلی: دکتر علی سیدی

فرهنگ مفاهیم شیمی آلی : ارچین، کاپلان ، مکومر،  ویلسون ، زیمر

واکنش های استخلافی الکتروندوستی

واکنش های استخلافی الکتروندوستی

برخلاف انتظاری که از ساختمان غیر اشباع بنزن با سه پیوند پای می رود.  بنزن درمقابل واکنش های افزایشی ،  که سیستم حلقه بنزن را نابود می کند مقاومت می نماید .اما درواکنش های جانشینی به راحتی شرکت می کند .چون سیستم رزونانسی حلقه بنزن محفوظ می ماند.

واین رزونانس پایداری زیادی به بنزن می بخشد.

 

مولکول برم قطبیده شده ، که یک سر آن الکتروفیل وسر دیگر نوکلئوفیل است.از سرالکتروفیل به آسانی 

 به الکن هاساده و دی ان هاحمله می کند،اما این مطلب در واکنش با  نوکلئوفیل ضعیفی چون سیستم پایدار الکترون پای بنزن  صدق نمی کند  .

 

به بنزن ومولکول های مشابه آن ، آروماتیک گفته می شود .ترکیبات آروماتیک درجه غیراشباعی بالایی دارند ولی نسبت به واکنش های افزایشی که عمدتا ازمشخصات ترکیبات غیر اشباعی است مقاومت می کنند.

ازنقطه نظر تئوری برای این که ترکیبی آروماتیک باشد(قاعده هوکل):

1-  باید ابرهای الکترونی پای دربالا وپایین سطح مولکول داشته باشد .

2- درآن مولکول ابرالکترونی پای دارای (4n+2 )  الکترون باشد .  

درواکنش های جانشینی ، حلقه بنزن به عنوان منبعی از الکترون ( باز لوئیس ) عمل می کند. درنتیجه  به راحتی با واکنشگر های الکتروندوستی ( اسید لوئیس ) وارد واکنش می شود.

واکنش های استخلافی الکتروفیلی دربنزن دومرحله اساسی دارد .

1- حمله به وسیله یک واکنشگر الکتروفیلی به حلقه وایجاد کربوکاتیون .

2- جذب + H ازاین کربوکاتیون به وسیله باز .

 دراینجا کلیک کنید .و به واکنش فریدل -کرافتس که نمونه ایی ازاین نوع واکنش ها است ، توجه کنید .

ابتدا واکنشگر ( الکیل هالید) باکاتالیزگر( AlCl3) وارد واکنش شده تا ذره الکتروندوست  تشکیل شود وسپس کربوکاتیون ایجادی با حلقه آروماتیک کمپلکس پای راتشکیل می دهد (مرحله کند ) وبه دنبال آن کمپلکس سیکما با بنزن تشکیل می شود دراین مرحله حلقه بنزن بسیار ناپایداراست زیرا خصلت آروماتیکی خودرا ازدست داده ، اما باحذف یون هیدروژن مجددا رزونانس حلقه بنزن کامل شده ومحصول تشکیل می شود.

منابع

شیمی پیشرفته    : میشل لوئیس

شیمی آلی  جلد دوم: موریسون وبوید

مکانیسم واکنش های آلی: دکتر علی سیدی

فرهنگ مفاهیم شیمی آلی : ارچین، کاپلان ، مکومر،  ویلسون ، زیمر

این بحث ادامه دارد .

چند سوال در مورد آزمایشگاه

چند سوال در مورد آزمایشگاه 1 - کرُ دادن در آزمایشگاه شیمی یعنی چی؟ توسط آزمایشگر ودانش منظور از کرُ دادن این است که کمی ازمحلول مورد آزمایش را درظرف ریخته وبا آن همه جای درون ظرف را آغشته کنید وسپس آن را دور بریزید . این عمل تا حد زیادی از خطا های آزمایش که مربوط به خلوص ویا غلظت می شود جلوگیری می کند . ودرپایان آزمایش عمل کرُدادن را با آب مقطر انجام می دهند تا ظرف آزمایش عاری از هر ماده شیمیایی شود. 2 - در باره ساعت یدی توضیح دهید . ساعت یدی نام آزمایشی است با مولکول ید ( I2 ) وسدیم تیوسولفات ( NaS2O3 ) . سرعت این واکنش مانند اکثر واکنش ها به غلظت ودما بستگی دارد . با تغییر وازدیاد غلظت هریک از واکنشگرها سرعت افزایش می یابد . آزمایش کلی به این ترتیب است که ابتدا با افزایش آب اکسیژنه به مخلوط سولفوریک اسید و (پتاسیم یدید)KI می توان ید تهیه نمود . 2KI + H2SO4 + H2O2 ------------- K2SO4 + I2 + 2H2O ید رنگ نشاسته موجود در مخلوط آزمایش را آبی می کند . حال اگر به این مخلوط تیوسولفات اضافه شود . ید وارد واکنش می شود . رنگ آبی کم کم ازبین می رود . I2 + 2 Na2S2O3------------- 2NaI + Na2S4O6 چنانچه ید اضافی باقی بماند سبب آبی رنگ شدن نشاسته می شود. نحوه آزمایش به این شکل است که ابتدا محلولی از مخلوط پتاسیم یدید وسدیم تیوسولفات با غلظت مشخص و معین تهیه می کنند ( محلول الف ) سپس درچند لوله آزمایش به تساوی حجم ثابتی از این محلول ریخته وبه آن ها حجم مناسبی سولفوریک اسید رقیق وچند قطره چسب نشاسته می افزایند (لوله های A) . به همان تعداد درچند لوله آزمایش دیگر محلول پر اکسید هیدروژن که با غلظت معین رقیق نموده اند . با حجم های مثلا 5 ٬10 ٬ 15 .....آماده می کنند. ( لوله های B ). در مرحله آخر همزمان هریک از محلول های لوله های ( A) را به محتویات لوله های( B ) می افزایند وزمان انجام واکنش را درهر لوله آزمایش اندازه گیری می کنند. چون حجم محلول در لوله های B به یک اندازه افزایش یافته فاصله زمان انجام واکنش درآن ها برابر خواهد بود .

جدول تناوبی

 

Periodic table poster

 

یادداشت های مندنیف

در باره مهندسی شيمی

 

 

در سال 1881 اولين درس در زمينهء مهندسی شيمی در
 
انيستيتو تکنولوژی ماساچوست امريکا (MIT)توسط پروفسور نورتون
 
در دانشکدهءمکانيک تدريس شد.وی استاد درس شيمی صتعتی
 
بود.علت ارائهء چنين درسی افزايش روزافزون صنايع شيميايی بود و
 
بايد تعيين فرايند ساخت و چگونگی بهره برداری به نحوی رضايت
 
بخش صورت می‌گرفت.ساخت چنين صنايعی بايد به دست
 
مهندسانی که اطلاعات کافی دربارهء فرايندهای شيميايی داشتند
 
صورت می گرفت.درآن زمان طراحی و نظارت بر ساخت اين قبيل
 
صنايع به دو صورت انجام پذير بود:1_ به کمک شيمی دان ها که از
 
تئوريهای آزمايشگاهی مطلع بوده ولی اطلاعات مهندسی وتجارب
 
آنها کافی نبود.2_ توسط مهندسان مکانيک که تجربهء طراحی
 
 داشتند ولی از کم وکيف تئوری فرايند مطلع نبودند.

در نتيجه هر حوزه به تنهايی درک و برداشت کاملی از طراحی و
 
فرايند صنايع شيميايی نداشتند و به ناچار از هر دو حوزه استفاده
 
می شد تا با تبادل اطلاعات وهمکاری بين آنها طراحی و ساخت
 
واحد شيميايی صورت پذيرد.چنين وضعی يعنی استفاده از شيمی
 
دان ها ومهندسان مکانيک در طراحی و ساخت واحد توليدی در
 
آلمان مورد توجه بوده است.يعنی اين که برای ساخت و يا طراحی
 
يک فرايند شيميايی بخشهای مهندسی مکانيک و علوم شيمی در
 
کنار يکديگر قرار می گرفتند.از شواهد چنين بر می آيد که برای
 
 هماهنگ و يکنواخت کردن طراحی و ساخت لازم بود که از اين دو
 
حرفه(شيمی و مهندسی مکانيک)در يک مجموعه ترکيب شود.فارغ
 
التحصيلان چنين رشته ای که اطلاعات مربوط به فرآيندهای
 
شيميايی و طراحی را با هم دارند قادر به طراحی ساخت و
 
نظارت
 
بر یک فرایند شیمیایی خواهند بود.بر اساس اين ايده بود که درس
 
شيمی صنعتی و بعضی از تجربه های آزمايشگاهی ارائه
 
گرديد.در
 
اين مقطع متخصصانی در دانشگاه آموزش می دیدند که تحت
 
عنوان
 
شیمی صنعتی یا صنایع شیمیایی فعالیت میکردند.به تدریج که 
 
صنایع شیمیایی پیشرفت کردنیاز به متخصصانی که به هر دو
 
حوزه
 
تسلط داشته باشند بیشتر شدهو مطالعه دروسی که بتواند
 
 نیاز
 
صنایع شیمیایی را برآورده کند در دستور کار استادان دانشگاه ها
 
قرار گرفت و دوره ها یی با نام "مهندسی شیمی مدرن"تاسیس
 
شد.

توسعه روز به روز صنایع شیمیایی و احساس نیاز مبرم به
 
مهندسان
 
 شیمی دانشگاهها را بر آن داشت تا اقدام به تاسیس دانشکده
 
 های مهندسی شیمی مستقل از دانشکده های مکانیک کنند.

برای مثال پیشرفت صنایع شیمیایی در امریکا به حدی بودکه در
 
سال 1910 تولید مواد شیمیایی در این کشور بیشتر از مجموع
 
تولیدات مواد شیمیایی در آلمان و انگلیس شد که این پیشرفت
 
سریع را مدیون توجه حاضر محافل علمی امریکا به حرفهء مهندسی
 
شیمی می دانند.در این میان در ایران اولین بخش مهندسی
 
 شیمی در سال 1325 در دانشکده فنی دانشگاه تهران شروع
 
به
 
کار کرد.امروزه دامنه رشته مهندسی شیمی بسیار وسعت یافته
 
است.شاخه هایی در بیو تکنولوژی که هم اکنون در دنیا به عنوان
 
 یک"" فناوری برتر""مطرح شده است.مثل کاربرد آنزیمها در بهبود
 
فرایندو....مهندسی پزشکی در مهندسی شیمی.تصفیهءپسابها
 
کنترل فرایندهاو..... از زیر شاخه های مهندسی شیمی محسوب
می شوند.گسترش و پیشرفت این قبیل شاخه ها نشان دهندهء آن است که مهندسی شیمی دیگر نه تنها تخصصی در شیمی و
مکانیک نیست بلکه دامنه اش بسیار فراتر از این رشته ها می
 
باشد.

(نقل از فراخبر_ویژه نامه علمی _خبری دانشکده مهندسی
 
شیمی دانشگاه صنعتی شریف.شهریور 80)

نوبل!!!!!

جايزه نوبل شيمی به دو آمريکايی اهدا می شود.


جايزه نوبل شيمی امسال مشترک به دو دانشمند آمريکايی اهدا می شود.


پژوهش در زمينه غشا سلولی به درمان سرطان کمک کرده است.



آکادمی سلطنتی علوم سوئد به خاطر مطالعات پيتر اگری و رادريک مکينان در زمينه کانال های غشاء

سلولی اين جايزه را به آنها اعطا می کند.

آکادمی علوم سوئد تلاش های اين دو دانشمند را دارای "اهميت به سزايی در درک ما از بسياری از

بيماری ها" دانست.

جايزه 1.3 ميليون دلاری ميان اين دو تقسيم خواهد شد.

فرآیندهای شیمیایی

 
 
فرآیندهای شیمیایی

آزمایشگاه شیمی تجزیه (1)

 
 
آزمایشگاه شیمی تجزیه (1)

کارگاه فرآیندهای شیمیایی

 
 
کارگاه فرآیندهای شیمیایی

کارگاه عملیات دستگاهی در صنایع شیمیایی

 
 
کارگاه عملیات دستگاهی در صنایع شیمیایی

شیمی معدنی

 
 
شیمی معدنی (1)

شیمی تجزیه

 
 
شیمی تجزیه (1)

ریاضی 3

 
 
رياضي

کتاب های سال دوم دبیرستان رشته صنایع شیمیایی